Wat is VESA? Alles over VESA-maten, monitorarmen en compatibiliteit

VESA staat voor Video Electronics Standards Association. Dit is een internationale organisatie die technische standaarden vaststelt voor de elektronica-industrie. De VESA-standaard bepaalt de positie van vier schroefgaten op de achterkant van een scherm. De afstand tussen die gaten, uitgedrukt in millimeters, is de VESA-maat. Met die standaard kun je een monitor, display of tv ophangen aan een monitorarm of wandmontage, ongeacht het merk.

De VESA-standaard uitgelegd

De VESA-organisatie bestaat sinds 1989 en stelt industriebrede normen vast voor beeldschermtechnologie. De VESA-montagenorm, ook wel FDMI (Flat Display Mounting Interface) genoemd, is een van hun bekendste standaarden.

Het principe is eenvoudig. Op de achterkant van een VESA-compatibel scherm zitten vier schroefgaten. Die gaten vormen een vierkant of rechthoek patroon. De afstand tussen de gaten meet je horizontaal en verticaal, in millimeters. Een scherm met VESA 100x100 heeft schroefgaten die 100 mm uit elkaar staan, zowel horizontaal als verticaal.

De standaard bestaat omdat fabrikanten vroeger elk hun eigen montagesysteem gebruikten. Dat maakte het onmogelijk om een scherm van merk A te combineren met een arm van merk B. De VESA-norm loste dat probleem op. Vandaag is het de universele taal voor schermmontage.

In de praktijk bevestig je een scherm met M4-schroeven. Dat zijn metrische schroeven met een diameter van 4 millimeter. De juiste lengte hangt af van de dikte van de montageplaat en het materiaal van je scherm. Te korte schroeven zitten niet vast. Te lange schroeven kunnen interne componenten raken. De meeste monitorarmen en wandhouders worden geleverd met een set M4-schroeven in verschillende lengtes, zodat je altijd de goede maat bij de hand hebt.

Niet alle VESA-maten zijn vierkant. VESA 200x100 is een rechthoekige maat waarbij de gaten 200 mm horizontaal en 100 mm verticaal uit elkaar staan. Dat verschil is belangrijk wanneer je een arm aanschaft. Een arm die alleen VESA 200x200 ondersteunt, past niet op een scherm met 200x100 zonder adapter. Lees de specificaties van arm en scherm daarom altijd nauwkeurig.

Overzicht van VESA-maten

De meeste schermen vallen binnen een handvol veelgebruikte maten. De tabel hieronder geeft een overzicht van de meest voorkomende VESA-maten, het bijbehorende schermformaat en de typische toepassing.

VESA 100x100 is verreweg de meest gebruikte maat. Je vindt hem op de meeste kantoor- en gamingmonitoren tussen de 24 en 32 inch. VESA 75x75 kom je vaker tegen op kleinere of goedkopere schermen. Grotere schermen, zoals ultrawide monitoren en televisies, gebruiken de hogere maten.

De juiste maat kiezen begint bij je gebruik. Voor een thuiskantoor is VESA 100x100 in vrijwel alle gevallen de standaard. Het aanbod aan armen en houders voor deze maat is het grootst, en de prijzen zijn laag. Voor gaming geldt hetzelfde, al zijn ultrawide schermen van 34 inch of breder vaak uitgerust met VESA 200x100. Controleer dit altijd in de specificaties van je scherm voordat je een arm bestelt. Professioneel gebruik, zoals videobewerking of technisch tekenwerk, vraagt soms om grote schermen boven de 40 inch. Die gebruiken VESA 200x200 of hoger en hebben armen nodig die ook het extra gewicht aankunnen.

Hoe controleer je de VESA-maat van jouw scherm?

De makkelijkste manier is de handleiding van je scherm raadplegen. Daarin staat de VESA-maat altijd vermeld, vaak onder het kopje "montage" of "technische specificaties". Heb je de handleiding niet meer bij de hand, zoek dan de modelnaam op via de website van de fabrikant. Elke fabrikant publiceert de volledige productspecificaties online, inclusief de VESA-maat.

Je kunt de maat ook zelf opmeten. Draai je scherm om of kantel het zodat je de achterkant goed ziet. Zoek de vier schroefgaten. Meet met een liniaal de afstand van het midden van het ene gat naar het midden van het tegenoverliggende gat, horizontaal en verticaal. Dat zijn de twee getallen van jouw VESA-maat. Noteer ze allebei, want niet alle maten zijn vierkant.

Let op dat sommige schermen helemaal geen VESA-gaten hebben. Dit geldt vooral voor goedkopere all-in-one computers en bepaalde consumentenmonitoren. Bij die schermen heb je een speciale adapter nodig, of je bent aangewezen op de meegeleverde standaard.

Monitor ophangen aan de muur of aan een bureauarm?

Als je eenmaal weet wat de VESA-maat van je scherm is, heb je twee hoofdopties. Je kunt het scherm aan de muur bevestigen of aan een bureauarm. Beide werken met dezelfde VESA-standaard, maar ze geven je een heel ander resultaat.

Wandmontage is stabiel en ruimtebesparend. Je scherm hangt vast aan de muur en neemt geen bureauruimte in. Dat is handig in kleine ruimtes of wanneer je een opgeruimd bureau wilt houden. Het nadeel is flexibiliteit. Een wandmontage zit vast op een vaste hoogte en hoek. Wil je het scherm later verplaatsen of de hoogte aanpassen, dan moet je opnieuw boren. Dat maakt wandmontage minder geschikt als je je werkplek regelmatig aanpast of als meerdere mensen het scherm gebruiken met verschillende zitposities.

Een bureauarm geeft je meer vrijheid. Je kunt de hoogte, de hoek en de richting instellen zoals jij dat wilt, en dat op elk moment. Dat is ideaal voor ergonomisch werken. Je kunt het scherm omhoog brengen wanneer je staat, of opzij draaien wanneer je iemand iets wilt laten zien. Een bureauarm klem je vast aan de rand van je bureau of bevestig je via een doorvoergat in het bureaublad. De installatie is snel en laat geen gaten in de muur achter.

Bekijk onze monitors voor een overzicht van alle schermen in ons assortiment, inclusief de VESA-specificaties per model.

Voor de meeste thuiswerkers is een bureauarm de betere keuze. Wil je een scherm permanent en strak aan de muur bevestigen, bijvoorbeeld in een vergaderruimte of als informatiedisplay, dan is wandmontage praktischer.

Monitorarm kiezen op basis van VESA

Een monitorarm werkt alleen correct als de VESA-maat van het scherm overeenkomt met de maat die de arm ondersteunt. De meeste monitorarmen ondersteunen VESA 75x75 en VESA 100x100, omdat dit de meest voorkomende maten zijn. Armen voor grotere schermen ondersteunen ook VESA 200x200 en 400x400.

Controleer altijd twee zaken voordat je een arm koopt. Eerst de VESA-maat van je scherm. Daarna het maximale gewicht dat de arm kan dragen. Veel schermen wegen meer dan je denkt, en een arm die het gewicht niet aankan, kan zakken of scheefstaan.

Ergonomie speelt een grote rol bij de keuze van een monitorarm. De juiste schermhoogte is belangrijk om nekklachten te voorkomen. Je ogen horen op de hoogte van de bovenrand van het scherm te zijn. Kijk je omhoog of omlaag, dan belast je de nek onnodig. Een goede monitorarm laat je de hoogte nauwkeurig instellen. Een vaste standaard biedt dat niet. Daarnaast kun je de kantelhoek aanpassen. Kantel het scherm licht naar achteren, zodat je zonder inspanning naar het midden kijkt. De meeste armen hebben ook een draaifunctie. Daarmee kun je het scherm horizontaal draaien. Dat is handig wanneer je wisselt tussen staand en zittend werken, of wanneer je twee mensen tegelijk iets wilt laten zien. Een monitorarm is daarmee niet alleen een oplossing voor ruimtegebrek op je bureau, maar ook een investering in je gezondheid op de lange termijn.

Heb je twee schermen en wil je die samen aan een arm hangen? Dan heb je een zogenoemde dual-arm setup nodig, ook wel monitor arm 2 schermen of dual monitorarm genoemd. Deze armen hebben twee afzonderlijke verbindingen, elk met een eigen VESA-aansluiting. Zo kun je twee schermen onafhankelijk van elkaar instellen in hoogte, hoek en richting. Dat is ideaal voor thuiswerkers, programmeurs, videobewerkers en iedereen die veel met meerdere applicaties tegelijk werkt.

Bekijk alle monitorarmen voor een volledig overzicht, van enkelvoudige armen tot uitgebreide dual-setups.

VESA en displays - waar je op let

Niet elk scherm is een kantoormonitor. Elektronica Voor Jou verkoopt ook industriële en commerciële displays, zoals touchscreens, informatiedisplays en embedded panelen. Bij die displays gelden dezelfde VESA-regels als bij gewone monitoren, maar er zijn een paar extra aandachtspunten.

Kleinere displays, zoals 7 tot 15 inch panelen, gebruiken vrijwel altijd VESA 75x75. Dat is een compacte maat en niet elke standaard monitorarm heeft daarvoor de juiste bevestiging. Let bij kleinere displays op of de arm ook 75x75 ondersteunt, en niet alleen 100x100.

Industriële displays worden soms gemonteerd in meubilair, kiosken of machines. Daar speelt ook de diepte van de montage een rol. Controleer de montagediepte van zowel het display als de houder voordat je bestelt. Een display dat te diep in een kast geplaatst wordt, kan oververhitten.

Bij touchscreens komen extra overwegingen kijken. Een touchscreen reageert op aanraking. Dat betekent dat het scherm stabiel moet staan tijdens gebruik. Een verstelbare bureauarm die zachtjes meegeeft onder druk is daarvoor minder geschikt. Voor touchscreens kies je bij voorkeur een vaste wandmontage of een stijve houder zonder beweegbare delen. Die houden het scherm op zijn plek, zodat tikken en vegen nauwkeurig werken. Wil je toch een verstelbare positie combineren met een touchscreen, kies dan een arm met een vergrendelfunctie. Daarmee stel je de positie in en vergrendel je de arm, zodat het scherm niet meer beweegt tijdens gebruik.

Bekijk onze displays voor het volledige assortiment, van kleine embedded panelen tot grotere informatiedisplays.

Veelgestelde vragen over VESA

1. Wat betekent VESA?

VESA staat voor Video Electronics Standards Association. Het is een internationale organisatie die technische normen vaststelt voor de elektronica-industrie. De VESA-montagenorm bepaalt de positie van vier schroefgaten op de achterkant van een scherm, zodat je het kunt bevestigen aan een arm of wandhouder van een ander merk.

2. Welke VESA-maat heeft mijn monitor?

De snelste manier is de handleiding of de productpagina van de fabrikant raadplegen. Je kunt de maat ook zelf opmeten door de afstand tussen de vier schroefgaten op de achterkant van je scherm te meten, horizontaal en verticaal, in millimeters. Dat zijn samen de VESA-maat van jouw scherm.

3. Is VESA 75x75 uitwisselbaar met VESA 100x100?

Nee, niet direct. De schroefgaten liggen op een andere plek, dus een arm voor 100x100 past niet op een scherm met 75x75 zonder adapter. Veel monitorarmen ondersteunen beide maten dankzij een meegeleverde adapterplaat. Controleer dit altijd in de productspecificaties van de arm.

4. Heeft elke monitor VESA-gaten?

Nee, niet elke monitor heeft VESA-gaten. Sommige goedkopere monitoren en all-in-one computers missen ze. Bij die schermen kun je soms een speciale klemadapter gebruiken. Controleer de specificaties van je scherm voordat je een monitorarm koopt.